Nawigacja

Kryteria oceniania

Kryteria oceniania z historii.

Wymagania edukacyjne z historii w klasie IV

 

Wymagania podstawowe

(ocena dopuszczająca i dostateczna) 

Uczeń:

Wymagania ponadpodstawowe

(ocena dobra i bardzo dobra)

Uczeń:

• zna pojęcia: historia, historyk

• wie, co to jest wydarzenie historyczne

• wymienia trzy wydarzenia historyczne

• wyjaśnia, czym zajmują się historycy

• tłumaczy, na czym polega związek przyczynowo-skutkowy

• rozumie, dlaczego należy uczyć się historii

• porównuje ilustracje przedstawiające dawne

oraz współczesne miasto i samodzielnie wyciąga wnioski

• zna pojęcia: źródło historyczne, źródło materialne, źródło pisane, pismo obrazkowe, pismo klinowe, archeolog, wykopaliska

• wie, na czym polega praca archeologa

• wymienia różne rodzaje pisma

• wyjaśnia, co to jest źródło historyczne

• dokonuje podziału źródeł historycznych na pisane

i materialne

• porównuje pracę historyka i archeologa

• wyjaśnia rolę źródła historycznego w poznawaniu przeszłości

• przedstawia znaczenie pisma w rekonstrukcji przeszłości

• charakteryzuje i porównuje rolę pisma dawniej

i współcześnie

• zna pojęcia: zegar, klepsydra, kalendarz, chronologia,

oś czasu

• wymienia dawne sposoby mierzenia czasu

• wie, w jakim celu opracowano kalendarz

• rysuje oś czasu

• podejmuje próbę porządkowania wydarzeń w sposób chronologiczny

• charakteryzuje różne rodzaje zegarów

• wyjaśnia, na podstawie jakich informacji opracowano kalendarz

• zaznacza wydarzenia na osi czasu i odczytuje z niej informacje

• porządkuje chronologicznie wybrane wydarzenia

• zna pojęcia: era, tysiąclecie, wiek, epoka, prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność

• wie, ile lat liczą wiek i tysiąclecie

• wie, jaki wynalazek uważa się za wyznaczający początek historii

• wymienia kolejno nazwy epok

• wie, jakie wydarzenie oddziela czasy przed naszą erą

od naszej ery

• rysuje oś czasu i podejmuje próbę zaznaczenia na niej kolejnych epok

• porządkuje chronologicznie epoki i zaznacza je na osi czasu

• podaje przełomowe wydarzenia wyznaczające kolejne epoki

• lokalizuje wydarzenia na osi czasu i odczytuje z niej wiadomości

• zna pojęcia: rodzina, pokrewieństwo, pokolenie, rodzina wielopokoleniowa, przodkowie, ród, drzewo genealogiczne

• wie, jakie funkcje w rodzinie pełnią poszczególni jej członkowie

• wymienia najważniejsze wydarzenia z życia swojej rodziny

• wyjaśnia pojęcie: herb

• porównuje model rodziny dawnej i współczesnej

• na podstawie rozmowy z członkami własnej rodziny wskazuje wydarzenia, w czasie których jej losy splotły się

z losami narodu

• rysuje drzewo genealogiczne swojej rodziny

 

• zna pojęcia: dokument, akt urodzenia, legitymacja szkolna, paszport, tradycja

• wymienia dokumenty, które posiada uczeń klasy czwartej

• podaje przykłady pamiątek rodzinnych i tradycji w swoim domu

• przedstawia, do czego służą określone dokumenty

• wyjaśnia, dlaczego pamiątki rodzinne powinno się otaczać troską

• opowiada, w jaki sposób pamiątki dokumentują historię jego rodziny

• opisuje historię swojej rodziny i jej tradycje

• zna pojęcia: gród, miasto, ratusz, starówka, rynek, kamienica

• opisuje na podstawie ilustracji z podręcznika
i planszy wygląd dawnego miasta

• wie, czym dawniej zajmowali się mieszkańcy miast

• wymienia przykłady budowli z dawnych czasów w swojej miejscowości

• porównuje wygląd dawnego i współczesnego miasta

• charakteryzuje miejsca, w których zakładano pierwsze miasta

• wyjaśnia, z jakich dokumentów można poznać dzieje miasta

• wyszukuje w różnych źródłach informacje na temat historii swojej miejscowości

• zna pojęcia: chata, izba, plon, pług, sierp

• wymienia zajęcia mieszkańców dawnej wsi

• opisuje na podstawie ilustracji z podręcznika wygląd dawnego gospodarstwa chłopskiego

• wskazuje różnice między miastem a wsią

• wymienia nazwy kilku narzędzi i maszyn rolniczych

 

 

• porównuje życie i pracę na wsi dawniej i obecnie

• przedstawia dawne zwyczaje charakterystyczne dla wsi, zachowane do dziś

• zna pojęcia: kraina historyczna, region, gwara, strój regionalny

• wymienia nazwy polskich krain historycznych

• wskazuje na mapie Polski krainy historyczne

• podaje nazwę krainy historycznej, w której mieszka

• wskazuje na mapie region, w którym mieszka
i przedstawia najważniejsze wiadomości na jego temat

• wymienia i omawia elementy, którymi regiony różnią się między sobą

• opisuje elementy charakterystyczne dla poszczególnych regionów

• charakteryzuje region, w którym mieszka, wykorzystując informacje ze źródeł innych niż podręcznik i atlas

• zna postać Józefa Wybickiego

• zna pojęcia: godło, hymn, flaga, naród, obywatel, sejm, senat, poseł, senator, prezydent

• zna słowa i melodię polskiego hymnu

• wymienia i opisuje polskie symbole narodowe

• zna dokładną nazwę państwa polskiego

• wie, w jakim województwie leży miejscowość,

w której mieszka

• wymienia sposoby okazywania przywiązania do ojczyzny

• podaje nazwy i daty najważniejszych świąt narodowych

• wyjaśnia pojęcia: społeczeństwo, rząd, konstytucja, patriotyzm

• wymienia najważniejsze organy władzy państwowej

• podaje imię i nazwisko aktualnego prezydenta Polski

• wymienia i omawia cechy postawy patriotycznej

• wymienia i opisuje sytuacje oraz miejsca, w których można spotkać się z symbolami narodowymi

• przedstawia strukturę i sposób funkcjonowania parlamentu

• zna pojęcia: zabytek, muzeum, skansen, eksponat

• wymienia kilka polskich zabytków

• wie, czym jest muzeum i jak należy się w nim zachować

• wie, jakie funkcje pełnią muzea

• wskazuje Polskę na mapie Europy

• wyjaśnia, czym jest Lista Dziedzictwa Kultury UNESCO

• rozumie sens gromadzenia zabytków i tworzenia muzeów

• charakteryzuje wybrane muzea z najbliższej okolicy

i zgromadzone w nich eksponaty

• gromadzi wiadomości na temat wybranego zabytku, korzystając z różnych źródeł informacji

• wskazuje na mapie miejscowości, w których znajdują się najważniejsze polskie zabytki

• zna pojęcia: Unia Europejska, euro

• podaje i lokalizuje na osi czasu datę przystąpienia Polski

do Unii Europejskiej

• wskazuje na mapie państwa sąsiadujące z Polską

• wie, ile państw należy do UE

• wie, jak wygląda flaga Unii

• wskazuje na mapie i wymienia państwa należące do Unii Europejskiej

• charakteryzuje elementy kultury europejskiej

• gromadzi wiadomości na temat wybranego kraju będącego członkiem Unii, a następnie prezentuje je w formie ustnej

lub plakatu

• zna pojęcia: człowiek pierwotny, epoka kamienia, koczowniczy tryb życia, gromada, jaskinia

• wymienia nazwy narzędzi ludzi pierwotnych i wie, z czego je wyrabiano

• wie, na czym polegał koczowniczy tryb życia

• opisuje na podstawie ilustracji wygląd i zajęcia ludzi pierwotnych

• wyjaśnia, dlaczego ludzie pierwotni prowadzili

koczowniczy tryb życia

• określa, jakie znaczenie dla ludzi pierwotnych miało życie w gromadach

• tłumaczy, w jaki sposób umiejętność rozpalania ognia zmieniła życie ludzi pierwotnych

• zna pojęcie: osiadły tryb życia

• wymienia nazwy pierwszych udomowionych zwierząt

• wie, co umożliwiło człowiekowi zmianę z koczowniczego na osiadły tryb życia

• opisuje na podstawie ilustracji życie codzienne w osadzie prehistorycznej

• wyjaśnia pojęcia: epoka brązu, epoka żelaza

• wyjaśnia pochodzenie nazw najstarszych epok

• opowiada, jak zmieniło się życie ludzi po zmianie

z koczowniczego na osiadły tryb życia

• ocenia, jaki wpływ na życie ludzi miało odkrycie sposobu wytopu metali

• zna pojęcia: osada, koło garncarskie, szlak bursztynowy, kupiec

• opisuje na podstawie ilustracji w podręczniku wygląd osady w Biskupinie

• wymienia zajęcia mieszkańców Biskupina

• wskazuje na mapie Biskupin

• wyjaśnia pojęcia: żarna, krosna, wrzeciono, radło, socha, kupiec

• przedstawia cechy osady obronnej na przykładzie osady

w Biskupinie

• wie, na czym polegał handel wymienny

• wskazuje na mapie szlak bursztynowy

• zna pojęcia: Słowianie, ród, plemię, gród

• wymienia nazwy najważniejszych plemion słowiańskich

• opisuje na podstawie ilustracji wygląd dawnej osady słowiańskiej

• wie, dlaczego Słowianie osiedlali się w pobliżu rzek

• zna słowiański rodowód Polaków

• wyjaśnia pojęcie: poganie

• opisuje zajęcia Słowian

• charakteryzuje wierzenia religijne Słowian

• opisuje, w jaki sposób przedstawiano najważniejszego boga Słowian

• zna postacie: Lecha, Popiela, Piasta, Siemowita

• zna pojęcia: kronikarz, legenda

• zna treść legend o Lechu, Czechu i Rusie oraz o Popielu

i Piaście

• zna legendarne pochodzenie nazwy Gniezno oraz godła Polski

• wie, skąd pochodzi nazwa pierwszej polskiej dynastii

 władców

 

• wymienia nazwy współczesnych narodów słowiańskich

• rozumie sens legendy o Lechu, Czechu i Rusie

• opowiada o legendarnych początkach państwa polskiego

• wyszukuje w różnych źródłach legendy związane

z miejscowością lub regionem, w którym mieszka

• zna datę 966 r.

• zna postać Mieszka I

• zna pojęcia: książę, wiec, drużyna książęca, wojownik, danina, osada służebna, chrzest

• lokalizuje na osi czasu datę chrztu Mieszka I

oraz rozpoznaje, który to wiek

• opisuje na podstawie ilustracji uzbrojenie wojów Mieszka I

• wskazuje na mapie terytorium państwa polskiego

oraz osady: Poznań i Gniezno

• wyjaśnia pochodzenie nazw osad służebnych

• opowiada na podstawie ilustracji o przebiegu chrztu

Mieszka I

• wyjaśnia, jakie korzyści przyniosło Polsce przyjęcie chrześcijaństwa

• wyszukuje w różnych źródłach informacje na temat Mieszka I

• zna pojęcia: ugór, pług, rada miejska, rzemieślnik, kupiec, targ

• opisuje na podstawie ilustracji w podręczniku, jakie były zajęcia ludności na wsi i w mieście

• wymienia najważniejsze miejsca i budowle miasta średniowiecznego

• wie, na jakie niebezpieczeństwa narażeni byli mieszkańcy miast w średniowieczu

• wyjaśnia pojęcia: patrycjusz, plebs, pospólstwo, baszta, barbakan

• wskazuje różnice między miastem a wsią

• porównuje miasto średniowieczne i współczesne

• wyróżnia i charakteryzuje grupy mieszczan

• wyszukuje w różnych źródłach informacje na temat historii miejscowości, w której mieszka

• zna pojęcia: rycerz, zamek, paź, giermek, gród, zbroja

• opisuje na podstawie ilustracji w podręczniku wygląd zamku rycerskiego

• wymienia na podstawie ilustracji w podręczniku elementy stroju i uzbrojenia rycerza

• wyjaśnia pojęcia: herb, fosa, dziedziniec, zbrojownia, czynsz

• wyjaśnia zasady kodeksu rycerskiego

• charakteryzuje drogę, jaką przebywał młody chłopak,

zanim zostawał rycerzem

• opisuje, w jaki sposób ukształtował się stan rycerski

• wyjaśnia, jaka była rola turniejów rycerskich

• wyszukuje w różnych źródłach informacje
o zamkach znajdujących się w najbliższej okolicy

• zna pojęcia: chrześcijaństwo, duchowieństwo, pielgrzymka, post, klasztor, zakonnik, łacina

• opisuje na podstawie ilustracji zajęcia zakonników

w średniowieczu

• wymienia zadania kościoła w średniowieczu

• omawia sposoby rozpowszechniania wiary wśród plebsu

• przedstawia różnice pomiędzy dawnym i współczesnym sposobem wyznawania wiary

• wyjaśnia, jaki wpływ na życie ludzi w średniowieczu miała religia

• wyszukuje w różnych źródłach informacje o najstarszym kościele w najbliższej okolicy

• zna postać Kazimierza Wielkiego

• zna pojęcia: przywilej, Szlak Orlich Gniazd

• wymienia zasługi Kazimierza Wielkiego dla Polski

• wskazuje na mapie Polskę za panowania Kazimierza Wielkiego i jej sąsiadów

• lokalizuje na osi czasu lata panowania Kazimierza Wielkiego

• tłumaczy, jakie były korzyści z rozwoju handlu za czasów Kazimierza Wielkiego

• wyjaśnia sens słów: „Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”

• ocenia rolę średniowiecznego Kościoła w edukacji młodzieży

• zna datę 1364 r.

• zna postacie: Jadwigi, Władysława Jagiełły, Mikołaja Kopernika

• zna pojęcia: uniwersytet, żak, rektor, astronom

• wie, jak przebiegały studia w średniowieczu

• wie, jakiego odkrycia dokonał Mikołaj Kopernik

• lokalizuje na osi czasu datę założenia Akademii Krakowskiej

• przedstawia, kim był i czym zajmował się Mikołaj Kopernik

• wyjaśnia, dlaczego uniwersytet w Krakowie nazywa się Jagiellońskim

• porównuje dawny i współczesny sposób studiowania

• wyszukuje w różnych źródłach informacje na temat Mikołaja Kopernika

• rozumie, dlaczego edukacja jest ważna w życiu człowieka

• zna pojęcia: magnaci, szlachta zagrodowa, gołota, sejm, szabla, unia, Rzeczpospolita

• wymienia grupy szlachty

• opisuje na podstawie ilustracji charakterystyczne elementy stroju szlacheckiego

• wymienia zajęcia szlachty

• porównuje sposób funkcjonowania dawnego
i współczesnego sejmu

• charakteryzuje poszczególne grupy polskiej szlachty

• wyjaśnia, w jaki sposób rycerstwo przekształciło się

w szlachtę

• ocenia rolę szlachty w państwie

• zna datę XVI w.

• zna postacie: Jana Kochanowskiego, Mikołaja Reja

• zna pojęcia: handel, „złoty wiek”, architektura, wielonarodowość

• wymienia towary, którymi handlowano w Polsce w XVI w.

• zna nazwy narodów, które zamieszkiwały XVI-wieczną Polskę

• wie, dlaczego XVI w. nazywany jest „złotym wiekiem”

• wskazuje na mapie Wisłę, Gdańsk, Kraków i Warszawę

• wyjaśnia, na czym polega tolerancja

• podaje i ocenia przejawy braku tolerancji we współczesnym świecie

• opisuje wybrane zabytki renesansu

• wyszukuje i przedstawia informacje na temat zabytków renesansowych w najbliższej okolicy

• wymienia twórców literatury renesansu w Polsce i podaje tytuły ich dzieł

• opisuje na podstawie map w podręczniku i atlasie etapy handlu zbożem

• zna postacie: Zygmunta III Wazy, Stanisława Augusta Poniatowskiego

• zna pojęcia: stolica, Wilanów, Łazienki Królewskie, biblioteka publiczna, gazeta, Teatr Narodowy, obiady czwartkowe

• wie, który król przeniósł stolicę Polski z Krakowa

do Warszawy

• wymienia kilka warszawskich zabytków

• wskazuje Warszawę na mapie Polski

• dostrzega znaczenie obrazów jako źródła historycznego

• opisuje zmiany, jakie zaszły w Warszawie po przeniesieniu tam stolicy Polski

• określa rolę stolicy w funkcjonowaniu państwa

• wymienia wszystkie miasta, które były stolicami Polski

• przygotowuje plan wycieczki po Warszawie, korzystając

z różnych źródeł informacji

• zna daty: 1825 r., 1876 r., 1879 r.

• zna postacie: Jamesa Watta, George’a Stephensona, Thomasa Edisona, Alexandra Bella

• zna pojęcia: maszyna parowa, prąd elektryczny, alfabet Morse’a, telegraf

• wymienia najważniejsze wynalazki XIX w.

• opisuje na podstawie ilustracji, jak wyglądało XIX-wieczne laboratorium

• przedstawia życie i działalność Thomasa Edisona

• ocenia, jaki wpływ na życie ludzi i środowisko naturalne miał dawniej i ma współcześnie rozwój nauki i techniki

• porównuje na podstawie kilku przykładów wynalazków życie ludzi przed i po ich skonstruowaniu

• zna pojęcia: fabryka, robotnik, reklama prasowa, parlamentarzysta

• wie, jak wyglądało XIX-wieczne miasto

• zna sytuację robotników w XIX w.

• wie, jakie zmiany nastąpiły w życiu codziennym ludzi

w XIX w.

• wyjaśnia pojęcia: oficyna, apartament

• przedstawia przyczyny rozwoju miast w XIX w.

• opisuje zmianę w zabudowie miast w XIX w.

• przedstawia historię roweru

• charakteryzuje system pracy w XIX-wiecznej fabryce

• wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w XIX w. w dziedzinie praw politycznych, edukacji oraz rozwoju nauki i techniki

• wymienia sposoby spędzania wolnego czasu

w XIX-wiecznym mieście

• zna postacie: braci Wright, Jurija Gagarina

• zna pojęcia: komputer, internet, kosmos, antybiotyki

• wymienia najważniejsze wynalazki XX w.

• wie, dlaczego w XX w. wzrosła liczba ludności
i wydłużył się okres życia ludzi

• wie, jaki wpływ na życie ludzi miało wynalezienie radia, telewizji, komputerów i internetu

• przedstawia historię samolotu

• charakteryzuje zmiany, jakie zaszły w życiu ludzi w XX w. w związku z nowymi odkryciami i wynalazkami


Wymagania edukacyjne z historii w klasie V

 

Wymagania podstawowe

(ocena dopuszczająca i dostateczna) 

Uczeń:

Wymagania ponadpodstawowe

(ocena dobra i bardzo dobra)

Uczeń:

• zna pojęcia: prehistoria, praludzie, epoka kamienia, epoka brązu, epoka żelaza

• opisuje wygląd praludzi na podstawie ilustracji

z podręcznika

• opowiada, jak żyli ludzie w epoce kamienia

• wie, czym różni się osiadły tryb życia od koczowniczego

• wymienia umiejętności, które opanowali ludzie, kiedy zaczęli się osiedlać

• przedstawia wynalazki, które wpłynęły na życie ludzi w prehistorii

• omawia zależności człowieka od przyrody

• opowiada o rolnictwie i hodowli w czasach prehistorycznych

• charakteryzuje zmiany, jakie zaszły w sposobie życia ludzi w epokach żelaza i brązu

• wskazuje na mapie w podręczniku miejsce pochodzenia człowieka oraz tereny,

gdzie najwcześniej zaczęto uprawiać ziemię

• zna pojęcia: system nawadniający, zikkurat, cywilizacja

• wskazuje na mapie w podręczniku Tygrys, Eufrat, Mezopotamię, Babilon

• wie, dlaczego pierwsze cywilizacje powstawały nad rzekami

• podaje nazwy ludów zamieszkujących Mezopotamię

• opowiada, czym zajmowali się mieszkańcy sumeryjskich miast-państw

• opisuje zikkurat na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia najważniejsze osiągnięcia ludów Mezopotamii

• wyjaśnia wpływ warunków naturalnych Mezopotamii na życie zamieszkujących ją ludzi

• opowiada, jak działał system nawadniający

• wymienia osiągnięcia ludów Mezopotamii, z których korzystamy obecnie

 

• zna pojęcia: faraon, politeizm, mumia, piramida

• wymienia zajęcia poszczególnych grup ludności w Egipcie

• wskazuje na mapie w podręczniku Egipt i Nil

• podaje imiona bogów egipskich

• opowiada, jak przygotowywano faraonów do życia po śmierci

• przedstawia podział społeczeństwa starożytnego Egiptu

• omawia organizację państwa faraonów

• wyjaśnia pojęcie: władza despotyczna

• charakteryzuje wierzenia starożytnych Egipcjan

• opisuje świątynię egipską na podstawie ilustracji z atlasu

• wyjaśnia, na czym polegał związek pomiędzy mumifikowaniem zwłok a wyobrażeniami Egipcjan na temat życia pozagrobowego

• wie, kim byli: Abraham, Mojżesz, Dawid, Salomon

• zna pojęcia: judaizm, Biblia, Tora, Arka Przymierza

• wie, dlaczego Żydzi wywędrowali z Egiptu

• wskazuje na mapie w podręczniku Palestynę

• opowiada o religii Żydów

• zna różnicę między religią monoteistyczną a religią politeistyczną

• opowiada o najważniejszych wydarzeniach z historii Żydów

• tłumaczy, dlaczego Żydzi nazywają Palestynę „ziemią obiecaną”

• wyjaśnia, co zawiera Tora

• porównuje religię Żydów z innymi poznanymi religiami starożytności

 

• zna pojęcia: pismo obrazkowe, piktogram, pismo klinowe, hieroglif, alfabet

• wymienia materiały pisarskie stosowane w Mezopotamii i w Egipcie

• wie, w jakim celu wynaleziono pismo

• opowiada o obecnym zastosowaniu piktogramów

• wskazuje na mapie w podręczniku, jak rozprzestrzeniało się pismo

• charakteryzuje poszczególne rodzaje pisma i objaśnia różnice pomiędzy nimi

• omawia znaczenie pisma w historii cywilizacji

 

• zna pojęcia: flota, rydwan, kolonia

• wskazuje na mapie w podręczniku Grecję i jej kolonie

• przedstawia czynniki jednoczące Hellenów

• wie, czym zajmowali się starożytni Grecy

• opowiada o zajęciach ludzi w greckim porcie na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia towary, którymi mieszkańcy kolonii greckich handlowali z ludnością Hellady

• wyjaśnia wpływ środowiska naturalnego na życie codzienne mieszkańców Hellady

• podaje powody, dla których Grecy zakładali kolonie

• wymienia na podstawie mapy z podręcznika największe kolonie greckie

• przedstawia skutki kolonizacji

• omawia przyczyny wprowadzenia metalowego pieniądza

 

• zna pojęcia: mit, mitologia, wyrocznia, heros

• opisuje, jak Grecy wyobrażali sobie bogów

• podaje imiona bogów greckich i nazwy dziedzin, którymi się opiekowali, oraz imiona sławnych herosów

• wymienia atrybuty bogów greckich na podstawie ilustracji z podręcznika

• wyjaśnia różnicę między herosami a bogami

• omawia rolę religii w życiu Greków

• opowiada o wierzeniach Greków dotyczących świata pozagrobowego

• przedstawia rolę wyroczni w życiu Greków

• porównuje wierzenia Hellenów z innymi poznanymi religiami

 

• wie, kim był Perykles

• zna pojęcia: polis, akropol, agora, demokracja, arystokracja, tyran, sąd skorupkowy, prawa obywatelskie

• opisuje grecką polis na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia zasady funkcjonowania demokracji ateńskiej

• podaje najważniejsze prawa obywatelskie mieszkańców Aten

• wymienia przyczyny, dla których Grecy nie stworzyli zjednoczonego państwa

• przedstawia, co działo się na greckiej agorze

• charakteryzuje poszczególne warstwy społeczne polis

• wyjaśnia, jak działał sąd skorupkowy

• wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a współczesną

• charakteryzuje ustrój współczesnej Polski, udowadniając, że jest to ustrój demokratyczny

• wie, kim był Homer

• zna pojęcia: dramat, tragedia, komedia, gimnazjon

• wyjaśnia, w jaki sposób powstał teatr grecki

• opisuje teatr Dionizosa na podstawie ilustracji z podręcznika

• tłumaczy, dlaczego Grecy uprawiali sport

• opowiada o literaturze Greków

• wymienia różnice między teatrem greckim a współczesnym

• omawia różnice między tragedią a komedią

• przedstawia przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich

• porównuje dawne i obecne igrzyska olimpijskie

• wie, kim byli: Juliusz Cezar, Oktawian August, Kleopatra VII

• zna pojęcia: wojna domowa, republika, patrycjusz, plebejusz, zgromadzenie ludowe, konsul, senat, triumf, dyktator, cesarz, cesarstwo

• wskazuje na mapie w podręczniku Półwysep Apeniński oraz Rzym

• opowiada legendę o powstaniu Rzymu

• wymienia najważniejsze urzędy w republice rzymskiej

 

• zaznacza na osi czasu daty: założenia Rzymu, ustanowienia republiki, śmierci Juliusza Cezara, objęcia władzy przez Oktawiana Augusta

• opowiada o funkcjonowaniu republiki rzymskiej

• odszukuje informacje w tekście źródłowym

• wymienia podobieństwa i różnice pomiędzy republikańskim Rzymem a demokratycznymi Atenami

• wyjaśnia przyczyny upadku ustroju republikańskiego w Rzymie

• porównuje republikę rzymską ze współczesną

• zna pojęcia: prowincja, imperium, legion, niewolnictwo, gladiator

• wskazuje na mapie w podręczniku ziemie wchodzące w skład Imperium Rzymskiego

w pierwszej połowie II w. n.e.

• opisuje uzbrojenie legionisty rzymskiego na podstawie ilustracji z podręcznika

• opowiada, skąd pochodzili niewolnicy i jakie zajęcia wykonywali

 

• opowiada o Hannibalu i jego armii na podstawie informacji z atlasu

• zaznacza na osi czasu datę podboju Grecji przez Rzymian

• omawia podboje Rzymian

• przedstawia, na czym polegała wymiana kulturalna w Imperium Rzymskim

• porównuje dawne i obecne znaczenie słowa „prowincja”

• wymienia współczesne państwa europejskie, które leżą na terenie dawnego Imperium Rzymskiego

• zna pojęcia: Forum Romanum, amfiteatr, Koloseum, Panteon, akwedukt, bazylika, termy, Kodeks Justyniana, kalendarz juliański

• opisuje Forum Romanum na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia osiągnięcia Rzymian w dziedzinie architektury

• rozpoznaje rzymskie budowle: akwedukt, łuk triumfalny, amfiteatr i świątynię

• omawia znaczenie akweduktów na podstawie informacji z atlasu

• omawia wpływy kultury greckiej na kulturę rzymską

• wyjaśnia sens powiedzenia: „Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu”

• przedstawia wkład Rzymian w rozwój prawa

• ocenia znaczenie prawa rzymskiego w starożytności i współcześnie

• tłumaczy, jakie znaczenie dla rozwoju cywilizacji ma dokładny i ujednolicony kalendarz

• proponuje trasę wycieczki po starożytnym Rzymie

• wie, jakie znaczenie miały rzymskie drogi

• zaznacza na osi czasu daty: 1 r. n.e., 30 r. n.e., 313 r. n.e.

• wie, kim byli: Jezus z Nazaretu, Paweł z Tarsu

• zna pojęcia: chrześcijaństwo, apostoł, Mesjasz, gmina chrześcijańska, papież, Pismo Święte, msza

• wymienia imiona bogów rzymskich i dziedziny, którymi się opiekowali

• podaje nazwy religii wyznawanych w cesarstwie rzymskim, korzystając z mapy zamieszczonej w podręczniku

• opowiada o nauce Jezusa z Nazaretu

• przedstawia najważniejsze wydarzenia z życia Jezusa

• wie, co zawiera Pismo Święte

• wskazuje na mapie w podręczniku Palestynę i Jerozolimę

• opowiada o działalności pierwszych apostołów

• przedstawia, w jaki sposób zorganizowani byli pierwsi chrześcijanie

• podaje przyczyny prześladowania chrześcijan      

• ocenia znaczenie edyktu tolerancyjnego Konstantyna Wielkiego

• wyjaśnia, kto najchętniej przyjmował wiarę w Chrystusa w początkach chrześcijaństwa

 

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 395 r. n.e., 476 r. n.e.

• wie, kim byli: Konstantyn Wielki, Teodozjusz Wielki, Attyla, Odoaker

• wskazuje na mapie w podręczniku cesarstwo wschodnie i zachodnie, ich stolice oraz tereny, skąd przybyły plemiona barbarzyńców

• opowiada o zniszczeniu Rzymu przez Wandalów na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

• wymienia przyczyny osłabienia państwa rzymskiego

• omawia okoliczności i przyczyny podziału cesarstwa rzymskiego

• opowiada o rozpowszechnianiu się chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim

• wyjaśnia symboliczne znaczenie daty: 476 r.

 

• zna pojęcia: epoka antyczna, języki romańskie

• wie, w jakiej dziedzinie wiedzy używa się obecnie liter greckich

• wyjaśnia pochodzenie słowa „alfabet”

• podaje przykłady wpływu antyku na współczesną architekturę i sztukę

 

• wymienia języki należące do języków romańskich

• omawia cechy charakterystyczne budowli wzorowanych na antyku, korzystając z ilustracji z podręcznika

• ocenia wkład starożytności w kulturę współczesnej Europy

• wyszukuje przykłady budowli, rzeźb i obrazów wzorowanych na sztuce antycznej

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 330 r., 395 r., 1054 r., 1453 r.

• zna pojęcia: Bizancjum, Hagia Sophia, patriarcha, prawosławie, ikona, cerkiew

• wskazuje na mapie w podręczniku Konstantynopol

• wymienia osiągnięcia Bizancjum

• przedstawia zmiany wprowadzone przez Justyniana I w cesarstwie bizantyńskim

• podaje okoliczności upadku Konstantynopola

• wyjaśnia, jaki wpływ na wzrost znaczenia Bizancjum miało jego położenie

• opowiada o ceremoniale na dworze bizantyńskim

• opisuje wnętrze kościoła Hagia Sophia na podstawie fotografii z podręcznika

• omawia proces rozłamu chrześcijaństwa

• ocenia skutki podziału chrześcijaństwa

• wskazuje różnice między katolicyzmem i prawosławiem

• zna i zaznacza na osi czasu datę: 622 r.

• wie, kim był Mahomet

• zna pojęcia: islam, muzułmanin, Koran, kalif, Beduin, arabeska

• wskazuje na mapie w podręczniku Mekkę i Półwysep Arabski

• opisuje wygląd arabskiej karawany kupieckiej na podstawie ilustracji z podręcznika

• wymienia główne założenia islamu

• podaje osiągnięcia Arabów

• wyjaśnia, w jaki sposób Arabowie odnosili się do ludności podbitej

• wskazuje na mapie w podręczniku miasta, które w wyniku podbojów Arabów znalazły się pod ich panowaniem

• omawia cechy charakterystyczne sztuki arabskiej, korzystając z fotografii zamieszczonych w podręczniku i atlasie

• porównuje islam z innymi poznanymi religiami

• wymienia kilka współczesnych państw, w których religią dominującą jest islam

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 496 r., 732 r., 800 r., 843 r.

• wie, kim byli: Chlodwig, Karol Wielki, Karol Młot

• zna pojęcia: dynastia, majordom, traktat w Verdun

• wyjaśnia, w jaki sposób Karolingowie przejęli władzę nad królestwem Franków

• wie, dlaczego Karola nazywano „Wielkim”

• wskazuje na mapie w podręczniku państwo Karola Wielkiego oraz państwa powstałe na mocy traktatu w Verdun

• ocenia znaczenie przyjęcia chrztu przez Chlodwiga

• omawia rolę majordomów na dworze Merowingów

• wyjaśnia, dlaczego papież koronował Karola Wielkiego na cesarza

• wymienia zmiany wprowadzone w państwie przez Karola Wielkiego

• porównuje granice Francji, Niemiec i Włoch z granicami państw powstałych po podziale cesarstwa, korzystając z mapy zamieszczonej w podręczniku oraz współczesnej mapy Europy 

• zna pojęcia: wikingowie, Normanowie, saga, skald, drakkar

• wskazuje na mapie w podręczniku Skandynawię

• opowiada o warunkach naturalnych Skandynawii i o zajęciach jej mieszkańców

• opisuje osadę wikingów na podstawie ilustracji z podręcznika

• wie, z jakich przyczyn wikingowie podejmowali niebezpieczne wyprawy

• wyjaśnia, co ułatwiało wikingom żeglugę

• wskazuje na mapie w podręczniku kraje skandynawskie oraz miejsca, do których dopłynęli wikingowie

• opisuje życie codzienne i wierzenia wikingów

• tłumaczy, dlaczego władcy wikingów zdecydowali o przyjęciu chrześcijaństwa

• zna i zaznacza na osi czasu datę: 966 r.

• wie, kim byli: Mieszko I, Dobrawa

• wymienia plemiona, które dały początek państwu polskiemu, korzystając z mapy zamieszczonej w podręczniku

• opisuje wygląd grodu z przełomu X i XI w. na podstawie ilustracji z podręcznika

• opowiada, jak dawniej odbywał się chrzest, korzystając z ilustracji z podręcznika

 

• zaznacza na osi czasu daty utworzenia pierwszego biskupstwa na ziemiach polskich

oraz śmierci Mieszka I

• opowiada o powstaniu państwa polskiego

• charakteryzuje wierzenia mieszkańców ziem polskich przed przyjęciem chrztu

• wyjaśnia, jaką rolę pełnili duchowni w państwie Mieszka I

• uzasadnia, że chrzest Polski miał kluczowe znaczenie dla losów narodu i państwa polskiego

• tłumaczy, dlaczego wielu mieszkańców Polski nie chciało przyjąć nowej religii

• odszukuje informacje w tekście źródłowym

• porównuje granice Polski z granicami państwa Polan, korzystając z mapy zamieszczonej w podręczniku oraz współczesnej mapy Europy

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 997 r., 1000 r., 1025 r.

• wie, kim byli: Bolesław Chrobry, św. Wojciech, Otton III

• zna pojęcia: kanonizacja, patron, koronacja

• opowiada o misji św. Wojciecha, korzystając z fotografii kwater Drzwi Gnieźnieńskich zamieszczonych w atlasie

• opisuje przebieg zjazdu gnieźnieńskiego, korzystając z tekstu źródłowego

• ocenia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego dla Polski

• przedstawia skutki misji i męczeńskiej śmierci biskupa Wojciecha

• ocenia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla Polski

• omawia plany Ottona III dotyczące stworzenia cesarstwa chrześcijańskiego

• wskazuje na mapie w podręczniku Gdańsk, ziemie Prusów, Gniezno i biskupstwa utworzone w Polsce

• opisuje przebieg wojen prowadzonych przez Bolesława Chrobrego

• zna i zaznacza na osi czasu datę: 1138 r.

• wie, kim był Bolesław Krzywousty

• zna pojęcia: rozbicie dzielnicowe, senior, dzielnica senioralna

• opowiada o konflikcie pomiędzy Bolesławem a Zbigniewem

• wymienia ziemie przyłączone do Polski przez Bolesława Krzywoustego

• wyjaśnia, w jaki sposób Bolesław Krzywousty podzielił Polskę

• wskazuje na mapie w podręczniku poszczególne dzielnice Polski

• wyjaśnia, dlaczego Bolesław Krzywousty zdecydował o podziale Polski

• wymienia skutki rozbicia dzielnicowego Polski

• ocenia rozbicie dzielnicowe Polski

 

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 1226 r., 1308 r.

• wie, kim był Konrad Mazowiecki

• zna pojęcia: państwo zakonne, wielki mistrz

• porównuje ubiór oraz zajęcia Krzyżaków i zakonników

• wyjaśnia, dlaczego Konrad Mazowiecki sprowadził Krzyżaków do Polski

• opisuje zamek krzyżacki na podstawie ilustracji z podręcznika

• wskazuje na mapie w podręczniku państwo krzyżackie i Malbork

• podaje przyczyny konfliktu polsko-krzyżackiego

• wskazuje pozytywne i negatywne skutki sprowadzenia Krzyżaków do Polski

• ocenia politykę Krzyżaków i ich działalność na podbitych terenach

• wyjaśnia, jakie znaczenie dla Polski miała utrata Pomorza Gdańskiego

• wyszukuje w różnych źródłach informacje o zamku w Malborku

 

 

• zna pojęcia: feudalizm, stan, rycerstwo, mieszczaństwo, duchowieństwo, cech, sanktuarium

• wyjaśnia, jaką rolę w średniowiecznej Europie odgrywała ziemia uprawna

• wymienia poszczególne stany i omawia ich rolę, korzystając z ilustracji drabiny feudalnej zamieszczonej w podręczniku

• opowiada o średniowiecznym mieście i jego mieszkańcach

• wie, jaką rolę pełnił Kościół katolicki w średniowiecznej Europie

• wskazuje na mapie w podręczniku najpopularniejsze miejsca pielgrzymek

• wyjaśnia pojęcie: prawo składu

• tłumaczy, jaką rolę odgrywali w średniowieczu cesarz i papież

• wyjaśnia, na czym polegał system feudalny

• wskazuje różnice pomiędzy poszczególnymi stanami

• charakteryzuje średniowieczne uniwersytety

 

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 1320 r., 1364 r.

• wie, kim byli: Przemysł II, Wacław II, Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki

• wskazuje na mapie w podręczniku Pomorze Gdańskie, Kujawy, Wielkopolskę,

Małopolskę, Mazowsze oraz Śląsk

• wyjaśnia, jak przebiegało jednoczenie ziem polskich, korzystając z mapy zamieszczonej w podręczniku

• wymienia reformy Kazimierza Wielkiego

• opisuje na podstawie ilustracji w podręczniku pracę górników w kopalni soli

• wie, dlaczego króla Kazimierza nazywano „Wielkim”

• opisuje na podstawie ilustracji z podręcznika, jak handlowano w Krakowie w czasach Kazimierza Wielkiego

• opowiada o uczcie u Wierzynka

• wskazuje na mapie w podręczniku terytorium państwa polskiego w XIV w.

• wymienia czynniki, które pomogły zjednoczyć państwo polskie

• ocenia politykę wewnętrzną i zagraniczną Kazimierza Wielkiego

• wyjaśnia sens powiedzenia, że król Kazimierz „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”

• wyszukuje w różnych źródłach informacje o Kazimierzu Wielkim

 

 

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 1385 r., 1400 r., 1413 r.

• wie, kim byli: Jadwiga, Władysław Jagiełło

• zna pojęcie: unia

• podaje przyczyny i skutki zawarcia unii polsko-litewskiej

• wskazuje na mapie w podręczniku Polskę i Litwę po unii w Krewie

 

• opowiada o okolicznościach objęcia tronu przez Jadwigę

• przedstawia pokrewieństwo Piastów i Andegawenów, korzystając z drzewa genealogicznego

• omawia postanowienia unii w Krewie i unii w Horodle

• wymienia narodowości zamieszkujące obecnie wschodnie ziemie Polski

• wyszukuje w różnych źródłach informacje o Władysławie Jagielle

• zna i zaznacza na osi czasu daty: 1410 r., 1454 r., 1466 r.

• wie, kim byli: Władysław Jagiełło, Ulrich von Jungingen, Kazimierz Jagiellończyk

• opowiada o przebiegu bitwy pod Grunwaldem

• opisuje polskiego i krzyżackiego rycerza walczącego pod Grunwaldem na podstawie ilustracji z podręcznika

• podaje najważniejsze wydarzenia wojny trzynastoletniej

• wymienia postanowienia pokoju toruńskiego

• wskazuje na mapie w podręczniku granice Polski po wojnie trzynastoletniej

• omawia przyczyny oraz skutki wojen z Krzyżakami

• uzasadnia znaczenie ponownego przyłączenia do Polski Pomorza Gdańskiego

• porównuje dwie wojny z Krzyżakami w XV w. i ocenia płynące z nich korzyści

• odszukuje informacje w tekście źródłowym

• zna pojęcia: styl romański, styl gotycki, katedra, witraż, tryptyk, sklepienie, przypora, rozeta

• wie, jakich surowców budowlanych używano w średniowieczu

• wyjaśnia, dlaczego w średniowieczu budowano zamki

• opisuje kościoły w stylu romańskim i gotyckim na podstawie ilustracji z podręcznika i fotografii z atlasu

• odróżnia budynki zbudowane w stylu romańskim od budynków w stylu gotyckim

• rozpoznaje na fotografiach przyporę, tryptyk, sklepienie, rozetę i portal

• wymienia oraz porównuje cechy stylów romańskiego i gotyckiego

• wyjaśnia, jaką rolę w średniowieczu odgrywały obrazy i rzeźby o treści religijnej

• opisuje przykłady sztuki średniowiecznej na podstawie fotografii z atlasu

• przedstawia informacje na temat zabytków romańskich i gotyckich w swojej miejscowości i regionie

 

 

Wiadomości

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa im.Króla Władysława Jagiełły w Luszowicach
    Luszowice
    ul.Przybyszewskiego 6
    32-500 Chrzanów
  • 032-623-49-57

Galeria zdjęć